Tuesday, 18 June 2013

SINAKLOB

Sinaklob : Pangalan - Sinaklaw o pinatungan upang itago o matakpan ang isang bagay.

Nagbalak ang grupo na mangawil o mamingwit sa darating na linggo, nagkasundo naman at napagusapan na kung saang lugar mangangawil. Sa paglalakwatsa kailangan ding planuhin ang mga dadalhin tulad ng pagkain, pero sa mga taong makakati ang paa at sanay sa galaan, hindi ito balakid, ang katwiran ay may Mc Donald sa dadaanan. Dito sa aming lugar, hindi kadalian ang mangawil, may mga alintutunin na sinusunod. May limitasyon ang dami at dapat nasa tamang sukat. Kinakailangang may kasamang pagmamahal ang paghuli ng isda, hindi pinupuwersa. Pag may kumagat sa pamingwit, kailangang itabi mo ito sa pampang ng walang puwersa, hindi puwedeng paluin ng matigas na bagay upang makasiguro.Kaya ang ibig sabihin, maghapon na sa ilog para makapag-uwi ng kahit isang isda. Siguro si-reyna ang may-akda ng batas na ito.

Hindi na siguro dapat itanong, kung ano ang nataan sa akin, obyus diba ? Kaya, kaya, mag-isip kung ano ang magandang baunin. May kalayuan din ang lugar, siguro isa hanggang dalawang oras ang biyahe sa Hope. Mula sa highway, may kalayuan din ang lakarin papuntang pampang. Doon kasi sa ilog Fraser sumusugba ang mga salmon. Para matagal sa gutom, karne, kanin at prutas ang dapat baunin. Maraming bitbitin kung mabubukod pa sa kanin ang ulam, doon pumasok sa isipan ko ang sinaklob. Ano ang masarap na ipalaman, adobo, kaldereta, menudo, o,  mitsado na lang. Mahirap namang ganahan, dahil baka sa kabusugan matulog na lang at hindi na mamingwit. 

Biyernes pa lamang ay binabad ko na ang malagkit, kaya ang palaman na lamang ang aking gagawin. Ano nga ba itong sinaklob? Sa tagalog, ito ay ang pinagpatong na panutsa. nakatikim na rin ako nito sa mga kainang intsik, yung tinatawag nilang dimsum. Ang pagkaka-iba lamang ay uri ng palaman, tunay na pinoy ang dating. Kahit mag-itsurang nilaga ang adobo o kaldereta, ito ay mas mainam, dahil sabaw ang ipanlalasa mo sa malagkit. Maari din ang gulay, tulad ng pinakbet at bulanglang. Ang isda tulad ng adobong galunggong o ginataang tulingan. Huwag lamang isasama ang tinik, alam nyo na kung bakit? Kaya karne ang pinili kong palaman, dahil huhulihin pa yung isda. 

Mga natatanging tanong sa pamingwitan ;

* Hey man wat du yu gat?          Ano ba ang nahuhuli sa bingwit..
* Is dis place taken?                  Nakita mong nariyan pa yan...
* Is der any salmon running?    Ngayon ka lang makaririnig ng isdang tumatakbo...

At para sa tamang timpla, itutok lamang ang daliri sa larawan.

SINAKLOB

Nilimbag Ng pinoy hapagkainan12:49

Wednesday, 12 June 2013

SUMAN MORON

Pangalan : 
(moron)  Isang tao na may pagku-kulang sa kaisipan o sa mabuting paghatol.
(Suman)  Isang uri ng kakanin na pangkaraniwang nakabilot sa dahong saging.

Nagsimula ang lahat, sa trabaho. Hawak ko ang dalawang hiwang kasaba keyk, siguro mga dalawang linggo na ito sa pridyider. Mayroon akong kasama at matalik na kaibigan, oras ng meryenda sya ay lumapit sa akin at nag-alok. "Pre, gusto mo ng Moron ?" " ano bang tanong yan? Sa iyo pa lang, hindi ko na alam kung matatagalan pa kita, magdadag ka pa"ang sagot ko. Kung tatanungin nyo ako, kulang din sa pula itong si dodong ngunit mabait sya, hindi nakakalimot mag-alok. Likas siguro talagang  maa-alalahanin ang mga Bisaya. Kahit isusubo na lang, aalukin ka pa. At kung hindi mo kaya ang lasa, pikit mata na lang. Huwag mong sasabihin sa kanya kung nagka- dayariya ka, para hindi mawala ang grasya. "Suman ito, tsokolateng suman at napakasarap " ang sabi niya. " dyus ko po, Tsokolateng suman?". 

Suman - Isang uri ng kakanin na pangkaraniwang nakabilot sa dahong saging. Pangkaraniwang arina gata asukal o lamang ugat, tulad ng gabi, ubi at kamoteng kahoy ang  gamit sa pag-gawa nito. Maaring hipon karne o ano mang uri ng ulam ang ipinalalaman sa kaning malagkit, tulad ng tamales at sinaklob. Isang mainam na meryenda o baunin saan mang lakaran, o ipagmalaki sa mga nag-imbita na ayaw maghanda." Punta ka sa amin sa linggo, magkainan tayo, pero pot luck "! Uso dito yan sa amin. Sa isang banda okey yan, Dahil para kang pumunta sa isang food festival o fusion. lahat ng klase ng lutong adobo matitikman mo, adobong tiyo, adobong may gata, adobado, kalderobo, o ano mang lutong nababoy na pinangalanan para hindi mapahiya, dahil sa malayo sa orihinal na lutong adobo. Teka bakit tayo napunta sa adobo, gayong suman ang ating tinatalakay. 


Tsokolateng suman, may pagka- international recipe ang dating. Kawili-wili diba ? Dahil sa keyk at sorbetes pangkaraniwan ang panlasang tsokolate. Pero sa isang banda, maa-aring nagmula itong moron sa isang aksidenteng pagluluto. Nagluluto siguro ng tsampurado at nakatulog, natuyo ang sabaw, kaya binilot na lang ng dahong saging. Di ba sosyal, sumang  tsamporado. Nang hinanap ng naglilihing si kumander, eto ang nakita niya, humiyaw na ng "moron ka talaga, pesteng nyawa." 

Maraming style ang maaring gawin sa pagsasama-sama ng dalawang panlasa. maa-aring pilipitin o pagtabihin na lamang. Ang panlasang gatas ay maa-ari ding haluan ng keso, at ang tsokolate ay lagyan ng pekan o almendras. Mayroong nga akong nakita na prutas ang inilahok sa suman, tulad ng mangga o ube. Maari din siguro ang ube makapuno, langka con keso, tropical fruit delights at rocky road. Ang Pinoy ay kilala sa pag-gawa ng suman, dahil mainam itong pampatawid ng gutom sa malayong biyahe. Tulad ng sa Antipolo, isang kilometro pa ang layo mo sa simbahan, marami na ang naglalako ng suman sa ibos. Sa simbang gabi, ang sumang lihiya ang pangkaraniwang nakikita. Kaya, mabuhay ka suman.

 Bago tayo mapunta sa kung saan, balik tayo sa moron. Isang napakasap na kakanin at napakadaling gawin. Maa-aring maipagmalaki natin sa larangan ng pagluluto, dahil sa kaiba-iba niyang uri. Ang hindi lang natin alam, bukas makalawa ay nasa tindahan na ito ng mga Vietnam at Lao. Sila ang magpapasikat at papangalanan nila nang Bhở Hoàng.


At para sa tamang timpla, itutok lamang ang daliri sa larawan
SUMAN MORON




Nilimbag Ng pinoy hapagkainan11:26

Wednesday, 5 June 2013

KALANDRAKAS

Pang-uri : Binubuo ng iba't ibang uri na may parehong bagay.
Isang pangunahing lutuing sopas sa timog katagalugang bahagi ng Pilipinas.

Naalala nyo pa ba sa mga nagdaang sulatin, kung saan natin inilathala ang pag-gawa ng Almondigas. Narito na ang naudlot na pagna-nais makatikim ng Kalandrakas. Ano nga ba ang mayroon sa kalandrakas ? Sa paglalayag namin sa web, upang mahalungkat ang mga bagay na may kaalaman sa kalandrakas ; Ito ay mayroong banyagang pangalan na Calandracas, na nagmula sa Europa, isang uri ng sopas na kung saan karne ang ginagamit. Sa bayan kung saan ako lumaki at kilala ito sa Chabakanong tawag na kalandrakas, Manok ang pangkaraniwang sangkap at espageti pasta na pinagputol-putol ng isang pulgada and haba.

Bakit ba kalandrakas ang itinawag sa lutuing ito, na kahit sa ang ibig sabihin nito sa librong kahulugan ay ; Binubuo ng iba't ibang uri na may parehong bagay. Malimit ko lang itong marinig sa mga matatanda , tuwing daraan sa harap ng pondahan si peles na karpintero. Peles, saan ba ang lakad at bitbit mo na naman ang mga kalandrakas mo, gayong wala namang dalang sopas si ka peles. Ito ay sinasabing pang-linguhang ulam ng mga Pilipino, isang panghapunang ulam na pinagsasaluhan ng isang pamilya. Maa-aring tama sa isang banda, dahil ang aming kapitbahay ay laging sopas ang ulam sa hapon ng linggo, lalo na kung laging talo sa sabong o tupada. Talo sa bulsa, panalo sa bituka.


Dahil sa medyo kahirapan ng buhay ngayon, maa-aring bumili na lamang tayo ng tandang o paitlugang manok. May katandaan, ngunit mura lamang ang halaga. Pakukuluan lamang ito na may tinimplahang asin, pamintang buo, sibuyas at kintsay. Kung nais ng mas malinamnam na lasa ng sabaw, maglagay ng bulyon. Kung ikukumpara ito sa talunang manok; Parehas na matigas ang laman, mas mahal lamang ang pang-sabong. Dahil sa laki ng pusta, lalo na kung lyamado pa.

Masarap mag-sopas lalo na kung malamig ang panahon, maging sa tag-init masarap ding humigop ng mainit na sopas. tatak-takan mo ng maraming paminta, sabay higop habang tumatagaktak ang pawis. Sabi ng mga henyo, ang sopas ay pagkaing mahirap kung ito ay iuulam, ang sopas ay isang pasimula lamang sa isang marangal na piging. Kahit pa anong sabihin, mas masarap kung ito ay uulamin na may kasamang piniritong dalagang bukid, o almusal sa umaga na may mainit na pandesal. Ito ay isang mainam na karadagan sa pang araw-araw na lutuin. Kung mag-luluto ng adobo, ibukod lamang ang mabutong bahagi ng manok at ito ang isangkap sa sopas. May adobo kana, may instant sopas pa. Big-taym,  rich pipol na ang dating.


At para sa tamang timpla, itutok lamang ang daliri sa larawan.
KALANDRAKAS



Nilimbag Ng pinoy hapagkainan10:15

Tuesday, 28 May 2013

SPICY SWEET DILIS

Simulan natin sa " noong bata pa si Sabel ". Ito ay mabibili sa mga tindahan sa looban, labasan, tabing kalsada, kanto o sa tabing poso, mga katagang tawag sa mga kinalakihang lugar. May mga bata na naglalaro ng holen, tantsing, kara krus at sa gilid ng pondahan ay may pandalawahang upuan na magkaharap sa isang maliit na mesa. Kung saan may isang lalaki na patuloy na nagkukuwento ng mga walang kwentang paulit ulit na kasaysayan, habang ang mga kaharap ay patuloy ng tango na akala mo naiintindahan ang lahat. Ang kaharap sa mesa ay ginebra, isang platitong mani at repak na dilis, isang pangaraw- araw na eksena sa tindahan ni Sabel.

Ang dilis, ito ang tawag sa malilit na isda. Ito ay nahuhuli sa manila bay gamit ang sapra. Isang bitag sa gitna ng dagat, kung saan ginagamitan ito ng hasag ( Gaserang Coleman)  upang akitin ang mga isda na pumasok sa bitag. Maraming resipe ang maaring pag-gamitan ng dilis, maa-aring isahog sa mga lutong gata, ginisang gulay o ihandog bilang isang pulutan tulad ng piniritong tiyong dilis, kilawin o ang tamis anghang na dilis. Noon ito ay mabibili na nakasilid sa plastik ng ice kendi sa halagang singko, ito ay may lima o anim na piraso. Ngayon, ito ay mabibili na sa garapon.


Ano kaya kung purong labuyo ang gawing pulbos na sili, kahit siguro Bikolano uurong kung dalawang kuntsara ang iyong ilahok. Pag hindi namaga ang iyong almuranas, ewan ko lang. May mga pulbos na sili tulad ng paprika at paminton na maari nating ilahok sa pag-gawa ng resipeng ito, huwag lang karamihan, at baka umusok ang ang bibig o di kaya mabusog sa tubig.


Ito ay simpleng paliwanag sa salitre, sa mga di nakaka-alam kung ano itong makulay na sangkap. Ito ay isang preserbatibo na ginagamit sa pag-gawa ng tosino, bekon o mga lutuin na nais na patagalin ang pagpapanatili. Kung isang platito o sapat lamang sa isang boteng serbesa ang gagawin, maa-ari ng di gamitan ng salitre. Ngayong alam mo na ang ibig sabihin ng salitre, maari ka ng gumawa ng tusino. Simpleng asin, asukal, salitre, paminton at baboy na hiniwang manipis, may instant tusino ka na. Ano ang paminton ? Cayenne, konti lamang ang ilagay, pampagana.


At para sa tamang timpla, itutok lamang ang daliri sa larawan.

SWEET AND SPICY DILIS




Nilimbag Ng pinoy hapagkainan12:29

Sunday, 19 May 2013

GINISANG HIPON SA BURONG MUSTASA


Kasalukuyang tag nieve at malakas ang patak ng yelo, ng sumulat sa atin si Ginang Lizette Batongbacal, humihiling siya na ating ipakita ang pamamaraan sa pag-gawa ng Burong Mustasa. Nais nating gawin ito sa tradisyunal na pamamaraan, kung kayat naghintay pa tayo ng tamang init. Umaabot na sa labing walong antas sentigrado ang temperatura, kahit medyo may kalamigan pa ang simoy ng tagsibol. May kainitan na rin naman, at maa-ari ng makatiyo ng mga dahon na ating gagawing buro. Hindi naman mahirap humanap ng mustasa dito sa ating kinalalagyan,  dahil isa na itong pangkaraniwang halamang pinararami at inaalagaan sa lahat ng bahagi ng mundo. 

Maganda ang init ng araw, aking inihilera sa sampayan ang mga dahon. Dalawang oras o higit pa ang tagal sa pagbibilad, kailangan lamang na malanta at hindi manilaw ang mga dahon. Ano kaya ang iisipin ng aking mga kapitbahay, kung makikita nilang may nakasampay na gulay sa aking bakuran. Lam nyo namang may pagka-ignorante ang mga tao dito, kung gusto mong pumasok o manatili sila sa loob ng bahay, mag-ihaw ka ng tuyo sa iyong bakuran. Minsan maririnig mong ( Wat da hel, asyan kuking raten fish agen).


Sa pagbuburo, maa-ari nating lamasin sa asin ang dahon o kaya'y ilahok na lamang sa sabaw.  Ang sabaw na pinaghugasan ng bigas ay maa-aring pakuluan o ilagay ng hilaw, ngunit kinakailangang lubog ang mga dahon sa tubig. takpang maigi, upang hindi makapasok sa loob ang ano mang insekto. May mga probinsya ang uma-angkin na sila ang magaling at may pinaka-malinamnam na burong mustasa. Bakit ? nilalagyan ba nila ito ng betsin o madyik sarap, gayong asin at sabaw ng sinaing lamang ang sangkap nito.

Ang hipon, ito ang ating inilahok sa ginisang burong mustasa. kung may alergy sa balat o bulsa, dahil sa may kamahalan ang hipon, maa-aring gumamit ng baboy o karne. Magkahalintulad ang ibang sangkap at pamamaraan, ang dami ng karne ay ating babawasan na ayon sa ating nais. Maraming hipon dito sa amin, malalaki ang ulo at ang tawag nila ay prawn (ulang). Nahuhuli ito sa karagatan gamit ang bitag, ito ay pinapainan ng sardinas. Bigtime talaga dito sa bansang ito, maging ang alimango ay mahuhuli na ang pain ay manok o karne ng baboy. Sa atin pag karne ang ulam mo, siguradong bigtimer ka.


At para sa tamang timpla, itutok lamang ang daliri sa larawan.

GINISANG HIPON SA BURONG MUSTASA














Nilimbag Ng pinoy hapagkainan19:31

Tuesday, 14 May 2013

BINAGOL

Isang kaibigan ang lumapit sa atin, at humihiling na gumawa tayo ng isang kakanin. Isang minindal na kilala sa kanilang bayan , sa paliwanag pa lamang ay para ng napakasarap nito. Nagsaliksik tayo ng karagdagang kaalaman , nariyan na ang alamin muna ang kahulugan at kung saan ito nagmula, ang mga sangkap na kakailanganin sa pagluluto. Sa pagsasaliksik, nalaman namin na ito ay kahalintulad ng isang kalamay na pinasingawan sa bao ng niyog. Ito ay kilala sa tawag na,,,pakibasa na lang yung nasa itaas ng larawan, salamat ho.. Ito ay mula sa bayan ng Dagami Leyte at inilalako sa kahabaan ng bangketa sa Tacloban city.

Dito sa aming kinalalagyan ay mahirap humanap ng pangunahing sangkap, ang Talyan. Maaring mayroon sa pamalengkehan ng Vietnamese, pero saan yon. Nagsubok pa rin kaming maghanap, hanggang  makatawid kami ng dalawang tulay at marating namin ang pangatlung siyudad, wala pa rin kaming makita. Sa pagtatanong tanong, may lumapit sa amin at nagtanong kung gagawa kami ng Binagol. Ano pa nga ba ? ang sagot ko ay oho. May kaidadan na si lola, taga Leyte siya. Umupo kami sa isang kapehan na malapit sa kanyang pinamimilhan, sa Tim Horton. Maa-aring hindi nyo kilala ang kapehang ito, pero sikat dito yan sa lugar namin. Humihigop ng kape, habang may pagmamalaking nagkukuwento, kinalakihan na raw niya ang pag-gawa ng binagol. 

   
Maa-ari daw gumamit ng pangkaraniwang gabi at dahil sa kompetisyon, marami na nga raw ang pamamaraan ang ginagamit sa pag-gawa. Nariyan na ang pag-gamit ng Ube at Kamoteng kahoy. May primera klase at tradisyunal, kung saan simpleng sangkap at pamamaraan ang kinakailangan. Isinulat nya sa tisyu ang mga kaalaman na kinakailangan namin sa pag-gawa ng tradisyunal na binagol. 

Bago Umuwi, bumili na rin kami ng mga sangkap. Ang una kong hinanap ay ang niyog, dahil nais kong gawin ito sa pamamaraan na ibinigay ni manang sa amin. Gumuhit ang ating kasama ng linya sa paligid ng bao, nilagare niya  ito gamit ang lagaring bakal, upang maging pantay ang paligid. Isinalab ko na rin ang dahon ng saging, dahil alam kong mapapalaban na naman ako sa pagha-halo. Hindi naman kahirapan ang paghahalo, kung ikukumpara sa pagluluto ng kalamay o halayang ube. Naging mapalad ang pagluluto, kaya napagkasunduan na isa-pelikula na namin kinabukasan ang binagol.

Ito ang wala sa isinulat ni manang, ang paggamit ng mangko. Isang pamamaraan na aming pinag-isipan at sinubok, para sa pangmadaliang pamamaraan. Ang aking masasabi ay, subukan ninyong gumawa ng kakaning ito. Mayroon itong linamnam at tamis na talagang kay sarap balik-balikan. 


At para sa tamang timpla, itutok lamang ang daliri sa larawan.
BINAGOL






Nilimbag Ng pinoy hapagkainan12:12

Thursday, 9 May 2013

CASSAVA CAKE

Kung minsan, parang nasasabik masayaran ng matamis na kakanin ang ating bibig. Kahit abot langit na ang taas ng antas ng ating kolesterol, may pansarili pa ring katwiran na umiiral sa atin. Okey lang yan, paminsan-minsan lang naman. Kapirasong hiwa lang ang aking kakainin at sasabayan na lang ng ehersisyo. Alin ba ang nasunod? wala, dahil sa sarap, hindi na nakontrol ang sarili at sinabayan pa ng upo sa kompyuter habang hinihimas ang tiyan.

Ang nasasaad sa mga aklat kaalaman, ang kamoteng kahoy ay ikatlo sa buong mundo na napagkukunan ng karbohaydreyt. Parang hindi katanggap-tangap na maging ikatlo lamang, dahil ba hindi sosyal kung isasabay ang kamoteng kahoy sa steak o ano mang pangunahing pagkain. Hindi ba kayang pantayan nito ang kalidad ng masang patatas, kanin o mais. Para sa akin,  mas mainam ang kamoteng kahoy sa kamote. Asin o asukal lang ang katapat kung ito ay ilalaga, hindi ka pa kakabagan.

Ito ang napakasarap, makapuno.
Bago namin sinimulan ang pag-gawa ng keyk, marami ang pumapasok sa aming isipan. alin ba ang masarap na ilahok ? Keso, nata de coco, kinayod na buko o isang simpleng tradisyunal na pamamaraan na lamang. Hanggang sa napagkasunduan ng lahat ang makapuno. Ano nga ba ang lasa ng makapuno? Ito ay matabang kung kakainin ng hindi mamatamisan, mas masarap pa nga ang buko kahit paano may sabaw kang mahihigop.

Madali lamang ang proseso sa pag-gawa ng Keyk na kamoteng kahoy, mapapabilib mo pa ang sino mang makakatikim ng iyong luto. Para sa akin, kahit hindi ka marunong magluto ay kaya mo itong gawin. Apat na pamamaraan lamang ang kailangang sundin ; 
* Pagsama-samahin ang mga sangkap.
* Ilagay sa hurno at lutuin.
* Ilagay ang pang-ibabaw, at lutuing muli.
* Hiwain at kainin.
Alin ba ang mahirap diyan? Yung tatlong nauuna? Syempre yung huli ang pinakamadali. May sariling kadahilanan, kung kaya't pinagpipilitan nating hindi tayo marunong magluto. Tulad ba ng masunog o mahilaw , mapintasan ng ibang tao ang ating pagluluto. Sa kapipintas naubos naman yung ating niluto, humingi pa ng Coke. Ang pagluluto ay isang uri ng art (Culinary art baga) kailangang may dedikasyon. hindi dahil nagkamali ka ay susuko ka na, ang pagkakamaling iyon ang magtuturo sa iyo upang maging isang magaling na kusinera.
Kung may mamimintas sa iyo, ang dapat mong isagot ay ;
"Hindi ko niluto yan para sa iyo, pinatitikim lang kita."
Maniwala ka, ang isasagot niya sa yo ay :
"Ikaw naman, parang hindi ka na mabiro." 



Sa pang-ibabaw ng keyk, maaring simpleng gata, itlog at gatas lamang ang gamitin. Maa-aring magdag-dag ng keso o makapuno at huwag kalimutang bisitahin paminsan-minsan upang hindi masunugan. Kung nais mong mapuri ng biyenan mo, Cassava Cake ang lutuin mo.

At para sa tamang timpla, itutok lamang ang daliri sa larawan .
CASSAVA CAKE




Nilimbag Ng pinoy hapagkainan07:25